Spotkanie z Weroniką Parfianowicz-Vertun w ramach projektu Grodzka 5

thumbnail

Wystąpienie poświęcone będzie omówieniu problemów związanych z pamięcią miejsca, na przykładzie projektu Grodzka 5 i staromiejskich kamienic, znajdujących się pod adresami Grodzka 3, 5 i 5a. Autorka omówi rolę materiałów archiwalnych w odtwarzaniu przeszłości konkretnego miejsca, wspomni o projekcie tworzenia historii konkretnych instytucji instytucji kultury. Będzie mówiła także o możliwościach, jakie praca z pamięcią miejsca stwarza dla artystów.

Weronika Parfianowicz-Vertun, doktorantka w Zakładzie Historii Kultury Instytutu Kultury Polskiej UW. Pisze doktorat o polskich i czeskich projektach Europy Środkowej. Stypendystka Funduszu Wyszehradzkiego na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Karola w Pradze (2012). Publikowała w „A2”, „Baroku”, „Lampie”, „Res Publice”. Interesuje się czeską kulturą lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych a także alternatywnymi obiegami kultury. Zainteresowania teoretyczne stara się łączyć z praktyką animatorki kultury.

12 czerwca 2014 (czwartek) / godz. 18:00/ Warsztaty Kultury, ul. Grodzka 5a, II piętro / wstęp wolny

Tekst ten nie będzie rekonstrukcją historii kamienicy, ale próbą postawienia pytań, zakreślenia badawczych wyzwań i możliwości wiążących się z tą przestrzenią. Miejska kamienica – ze swoją wielofunkcyjnością, z lokalami usługowymi na dole i mieszkaniami na górze, z proksemiką odbijającą różne społeczne i ekonomiczne hierarchie, z architekturą odzwierciedlającą zmienne mody i tendencje, z zapisanymi w jej wnętrzu zawikłanymi losami wielu pokoleń – stanowi interesujący obiekt nie tylko dla naukowców i artystów, ale dla każdego, komu nieobca jest podszyta dziecięcą ciekawością i odrobiną voyeuryzmu przyjemność zaglądania wieczorami do podświetlonych wnętrz cudzych mieszkań.

[…]

Losy kamienicy przy ulicy Grodzkiej 5 mogą wskazać liczne problemy związane z badaniem tego rodzaju miejsca, użyciem narzędzi pozwalających najbardziej szczegółowo zrekonstruować jego wielowarstwową pamięć, czy raczej liczne pamięci i narracje, które się w nim krzyżują. Skłaniają do postawienia pytania: jak badać to, co ma charakter niedyskursywny, co istnieje w przestrzeni, a co za Schlögelem moglibyśmy nazwać „pamięcią miejsca”? W sposób nieunikniony prowokują też do namysłu nad tym, jak daleko możemy się posunąć, szukając odpowiedzi na pytanie, jak żyją bądź żyli ludzie. W którym momencie powinniśmy powstrzymać się przed zaglądaniem przez dziurkę od klucza i szpary między zasłonami do pomieszczeń przeszłości?

[…]

Kamienica przy ulicy Grodzkiej 5 stanowi jedno z tych miejsc, w których do dziś pozostały ślady dawnych mieszkańców. Nie oznacza to jednak, że mamy łatwy dostęp do wiedzy o ich obyczajowości, historii, stylach życia lub że potrafimy odpowiedzieć w zadowalający sposób na pytanie, jaki sposób ich upamiętnienia byłby najbardziej odpowiedni. Archiwalna kwerenda mająca na celu szczegółową rekonstrukcję historii budynku nieuchronnie skonfrontowałaby nas z bezmiarem tego, co utracone, do czego nie mamy już dostępu bądź rozpoznać możemy jedynie na podstawie fragmentów i szczątek. W tego rodzaju badaniach skazani jesteśmy na ogół na zbiór przypadkowych i niekompletnych dokumentów – kart realności, urzędniczych not i korespondencji, notek prasowych, ogłoszeń

[…]

Kamienica przy ulicy Grodzkiej 5 stanowić może wstęp do badań nad nienapisaną dotąd historią polskich instytucji kultury. Zbadanie ich nie poprzez pryzmat statutów, rozporządzeń, katalogów, ale w ich lokalnym kontekście jako konkretnych miejsc – biur, pokoi, siedzib – z ich proksemiką, wystrojem wnętrz, zespołem pracowników i gości, z niepisanym kodeksem może stworzyć rozdział artystycznego „życia towarzyskiego i uczuciowego” powojennej Polski. […]

Fragmenty tekstu Weroniki Parfianowicz-Vertun pt. „Grodzka 5”

Kuratorka: Magdalena Ujma
Koordynatorka: Anna Gładysz
Organizator: Warsztaty Kultury w Lublin

Więcej o projekcie Grodzka 5 >>>

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.