Sputnik Photos „U” – wernisaż w ten piątek

thumbnail

Sputnik Photos „U” to fotograficzny esej o współczesnej Ukrainie; zapis procesu poznawania jednego z największych sąsiadów Polski, który dopiero w 1991 roku uzyskał niepodległość i wyzwolił się z dominacji Związku Radzieckiego. Stanowi poruszającą opowieść o poszukującym własnej tożsamości kraju i narodzie.

Kolektyw Sputnik Photos od początku swojej działalności (2006) realizuje projekty opisujące Europę Wschodnią i Środkową. Zrzeszone w nim fotografki i fotografowie szczególnie upodobali sobie temat transformacji, mitu i związków kultury z rzeczywistością społeczną.

Autorzy fotografii: Andrej Balco (Słowacja), Jan Brykczyński, Rafał Milach, Agnieszka Rayss (Polska), Andrei Liankevich (Białoruś), Justyna Mielnikiewicz (Gruzja), Filip Singer (Czechy).

www.sputnikphotos.com

Wernisaż wystawy: 19 lipca, godz. 18:00, Warsztaty Kultury, ul. Grodzka 5a, Lublin.

Po wernisażu odbędzie się spotkanie i dyskusja z zaproszonymi autorami z Kolektywu Sputnik, które poprowadzi Joanna Kinowska

Wystawa będzie czynna w dniach 19 lipca – 6 sierpnia 2013, od poniedziałku do piątku w godz. 9:00-17:00, w weekendy w godz. 14:00 – 18:00 lub po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym (81 533 08 18 lub +48 889 344 148).

Joanna Kinowska – historyk sztuki specjalizująca się w fotografii, szefowa działu edukacji w Narodowej Galerii Sztuki „Zachęta”, autorka programów edukacyjnych, tekstów o fotografii, kuratorka wystaw fotograficznych, wykładowca Akademii Fotografii, założycielka bloga www.miejscefotografii.blogspot.com.

Organizatorzy: Warsztaty Kultury w Lublinie i Sputnik Photos

Współpraca Tomasz Kulbowski

Projekt jest zorganizowany w ramach programu współpracy miast Wschód Kultury organizowanego przez Narodowe Centrum Kultury.

fot. Jan Brykczyński

Projekt „U” (2008-2009)

W 2009 roku wspierani przez organizację Altemus i Fundusz Wyszehradzki artyści z Kolektywu Sputnik Photos podjęli temat udokumentowania ukraińskiej drogi poszukiwania tożsamości. Międzynarodowi (polscy, czescy, słowaccy, białoruscy) fotografowie i ukraińscy pisarze, podróżując przez terytorium Ukrainy, próbowali uchwycić jej specyfikę, ducha miejsc i ludzi. Powstałe wówczas cykle fotograficzne ukazały wielką różnorodność tego kraju. Artyści w specyficzny dla siebie sposób przyglądali się ludziom w miastach i na wsiach. Okazało się, że nic do końca nie było już komunistyczne ani też jeszcze nie było kapitalistyczne. Ukraina trwa bowiem pomiędzy tradycją i nowoczesnością – aspirując do miana kraju europejskiego, jest mocno przywiązana do wschodniego sposobu myślenia o świecie.

W znakomitym zbiorowym portrecie wschodnio karpackich Bojków, Jan Brykczyński opowiada o życiu zgodnym z cyklem natury. Egzystencji przepełnionej tradycyjnym, codziennym rytuałem: hodowlą zwierząt, uprawą roli, rękodziełem, pogrzebową celebrą i przyjemnością czerpaną z relacji międzyludzkich, np. sąsiedzkich.

Andrei Liankevich (Białoruś) rejestruje pogańskie zwyczaje tajemniczych mieszkanek odizolowanych, górskich wiosek. Justyna Mielnikiewicz (Polska/Gruzja) w niemal metafizycznych portretach mieszkańców Krymu ujawnia symboliczną przestrzeń i światło tego pogranicza Rosji i Ukrainy.

O sytuacji gospodarczej i ciężkich warunkach pracy mówią różne w nastroju i kolorystyce cykle Filipa Singera (Czechy),  Rafała Milacha i Andrei Balco (Słowacja). Pierwszy z nich rejestruje kopalnie wschodniej Ukrainy. Mimo bardzo bogatych złóż poziom bezpieczeństwa przy ich wydobyciu jest niski, a robotnicy dramatycznie słabo opłacani. Aż 75% zawodów górniczych jest sklasyfikowanych jako bardzo niebezpieczne, o czym najlepiej świadczą statystyki: od 1991 roku blisko 4000 górników straciło życie w wypadkach w kopalniach. Singer sportretował wyniszczoną przemysłem groźną przyrodę, a w niej młodych robotników hut w Makievce i kopalni Doniecka.

Błękitny fotoreportaż pt. The Black Sea of Concrete (‘Czarne Morze Betonu’) Rafała Milacha przenosi odbiorcę nad Morze Czarne. Mimo swego kurortowego potencjału wybrzeże pełne jest niszczejących śladów świetności, rdzewiejących statków, nadniszczonych pomostów i ostróg. Nie brakuje jednak żołnierzy i oznak siły, które w surrealistyczny sposób objawiają się jako strażnicy przeszłości.

O życiu na krawędzi ubóstwa opowiada z kolei Andrea Balco w cyklu Antratsyt 3 Days to Europe (‘Antracyt 3 dni do Europy’). Tytułowy Antracyt to średniej wielkości miasto w Donieckim Zagłębiu Węglowym, we wschodniej Ukrainie, pełne rosyjskiej nostalgii i kopalni, ale prawie pozbawione wody pitnej. Większa część populacji żyje na krawędzi biedy, bez żadnych perspektyw na poprawę i choć wszyscy marzą o lepszym życiu, to niewielu znajduje na nie realny sposób.

To, co z pewnością łączy wszystkie prezentowane na wystawie „U” prace, to umiejętne uchwycenie charakteru, siły i hartu ducha Ukraińców. W rozrzuconych górskich wioskach Karpat czy dawnych stoczniowych potęgach nad Morzem Czarnym artyści zarejestrowali wyjątkowość, piękno i prawdę o Ukrainie. Poprzez portrety jej mieszkańców stworzyli opowieść o ich własnej drodze do wolności, indywidualności i historii we współczesnej Europie. Także tej najnowszej, jaką jest przeciwdziałanie uprzedmiotowieniu kobiet. Ten aspekt, szczególnie ważny w kontekście Euro 2012, których gospodarzami wspólnie z Ukrainą była Polska, podjęła w swoich pracach Agnieszka Rayss. Melancholijne portrety półnagich, odważnych aktywistek z grupy Femen są jakby przeciwwagą dla stereotypu związanego z wizją nieatrakcyjnych feministek walczących o równe prawa kobiet i mężczyzn.

Dla mieszkańców Lublina wystawa może być propozycją nieoczywistej refleksji o wspólnocie Europy Wschodniej w wersji Sputnik Photos. Dodatkową okazją będzie spotkanie autorskie prowadzone przez Joannę Kinowską, zaplanowane po wernisażu.

fot. Rafał Milach

Kolektyw Sputnik Photos

Sputnik Photos to międzynarodowy kolektyw założony przez fotoreporterów z Europy Środkowo-Wschodniej. W swoich projektach badają i przedstawiają prawdziwe, dobrze nam znane życie w Europie Środkowo-Wschodniej. Uważnie obserwują świat, który ich otacza i starają się go zrozumieć; starają się odkryć to, co niewidoczne i zapomniane.

Kolektyw zaprasza do współpracy dziennikarzy i grafików, aby poszerzyć swoje horyzonty i razem pracować nad projektami, których rezultaty można oglądać w licznych publikacjach, książkach i na wystawach.

http://www.sputnikphotos.com/

ANDREJ BALCO

Artysta fotograf z Bratysławy. Absolwent fotografii Instytutu Fotografii Kreatywnej w Opawie (Czechy). Jego prace były wystawiane w Praskim Centrum Fotografii, Galerii Leica w Pradze, na Festiwalu Fotografii w Łodzi jak na wystawach w Anglii, Australii, Holandii, Finlandii, Brazylii  Japonii. Andrej jest stypendystą PhotoDocument.sk oraz uczestnikiem projektu „Changing Faces” Międzynarodowej Sieci Badań nad Fotografią.

Wystawy:
Domésticas – Centrum Fotografii Europy Środkowej / Bratysława, Słowacja (2012)
Domésticas – Galeria Leica / Praga, Czechy (2008)
Domésticas – Centrum Fotografii / Liptovský Mikuláš, Slowacja (2008)

Nagrody:
VIII Międzynarodowy Festiwal Fotografii w Łodzi – nagroda specjalna za wystawę “Domésticas” na GRAND PRIX FOTOFESTIWAL / Polska (2009)
Czech Press Photo – pierwsza nagroda w kategorii „Portret” / Praga, Czechy (2007)
Frame 007 – pierwsza nagroda w kategorii „Zależność” / Brno, Czechy (2007)
Międzynarodowa Sieć Badań nad Fotografią – program „ Changing Faces”, członek komisji / Rio de Janeiro, Brazylia (2006)

Monografie:
DOMÉSTICAS / Centrum Fotografii (2008)

JAN BRYKCZYŃSKI

Urodzony 1979, fotograf dokumentalny, pracuje w Warszawie. W swojej twórczości często skupia się na terenach wiejskich Europy Wschodniej. Ukończył Wydział Fotografii w Akademii Filmowej w Łodzi. Jest stypendystą programu Visegrad i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Wystawy:
Papierowa Kurtyna – Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego / Warszawa (2009)
Szkoła dla Dziewcząt – Galeria Akwarela, Pałac Młodzieży / Katowice (2008)
Szkoła dla Dziewcząt – Galeria Obok ZPAF / Warszawa (2006)

Nagrody:
Europejski Miesiąc Fotografii w Bratysławie – zwycięzca przeglądu portfolio / Słowacja (2012)
Sony World Photography Award – trzecia nagroda w kategorii „Podróż” / Londyn (2012)
Grand Press Photo – pierwsza nagroda w kategorii „Natura” / Warszawa (2012)

RAFAŁ MILACH

Rafal Milach (1978) mieszka w Warszawie. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach oraz Instytutu Fotografii Kreatywnej w Opawie (Czechy). Przez ostatnie 10 lat pracował nad procesem transformacji w krajach rosyjskojęzycznych oraz w Centralnej i Wschodniej Europie.

Wystawy:
7 Pokoi– CO  / Berlin, Niemcy (2012)
7 Pokoi – Narodowa Galeria Sztuki Zachęta / Warszawa (2012)
7 Pokoi – Galeria Fotografii Noorderlicht / Groningen, Holandia (2012)

Nagrody:
World Press Photo – pierwsza nagroda w kategorii “Sztuka i Rozrywka” / Amsterdam, Holandia (2008)
Pictures of the Year International – pierwsza nagroda za Najlepszy Album Fotograficzny / Missouri, USA (2012)
Magnum Expression Award 2011 – wyróżnienie / New York, USA (2012)

Monografie:
7 Rooms / Kehrer Verlag  (2011)
In the Car with R / Czytelnia Sztuki (2012)
Black Sea of Concrete (2013)

ANDREI LIANKEVICH

Fotograf, wykładowca i kurator mieszkający w Mińsku (Białoruś). W latach 2004 – 2005 studiował w Kaukaskim Instytuckie Mediów w Erewaniu (Armenia). Andrei jest nauczycielem fotografii na Europejskim Uniwersytecie Humanistycznym w Wilnie (Litwa). Wystawiał swoje prace na ponad 60 wystawa w całej Europie, Azji i Stanach Zjednoczonych.

Wystawy:
Poganie – Galeria FK / KIM, Centrum Sztuki Współczesnej / Ryga, Łotwa (2012)
“Ona ma żeńskie imię”  – MUMOK, Muzeum Sztuki Współczesnej / Wiedeń, Austria (2009)
“Ukraina – W poszukiwaniu narodowej tożsamości” – wystawa zbiorowa / Galeria Fotografii Noorderlicht / Groningen, Holandia (2010)

Nagrody:
Humanity Photo Awards – Chiny (2009)
Magnum Expression Award 2009 – wyróżnienie / Nowy York, USA (2009)

Monografie:
Focus on Belarus / Swen Steinberg / Daniel K.W. Trepsdorf (2008)
Poganie (2010)

JUSTYNA MIELNIKIEWICZ

Fotograficzka freelancer, mieszka w Gruzji. Pracuje głównie w krajach dawnego Związku Radzieckiego, ale także w Turcji i Iranie. Jej prace pojawiły się w licznych międzynawowych wydawnictwach. Oprócz pracy nad wystawami i zleceniami, kontynuuje pracę nad długoterminowymi własnymi projektami oraz uczy fotografii.

Wystawy:
Shared Sorrows – Divided Lines – Visa pour l’Image / Perpignan, Francja (2010)
Shared Sorrows – Divided Lines –  Nadbałtyckie Centrum Kultury / Gdańsk, Polska (2010)
What Would People Say? – Dom Europy / Tbilisi, Gruzja (2011)

Nagrody:
Kaukaska Nagroda dla Młodych Fotografików, Fundacja Magnum (2011)
Canon Female Photojournalist Prize, Visa pour l’Image (2009)
World Press Photo – druga nagroda w kategorii “Ludzie” (2009)

AGNIESZKA RAYSS

Freelancer, dziennikarka mieszkająca w Warszawie. Magister historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Od czasów studenckich zajmuje się fotografią. Jej zainteresowania to społeczeństwa post komunistyczne i ich próba naśladowania modeli zachodnich, aspekty pop kultury w okresie transformacji, feminizm i gender.

Wystawy:
Amerykański Sen –  Poznań, Warszawa (2011, 2012)

Narody:
69. edycja Fotografia Roku  – Nagroda w kategorii “Portret”  (2012)
69. edycja Fotografia Roku  – Nagroda w kategorii “Sport”  (2010)
Hasselblad Masters Awards – finalistka (2009, 2010)

Monografie:
“Amerykański Sen” / Instytut Profotografii, Poznań (2010)