Stanisław Koguciuk – Malarz z Pławanic

thumbnail

Stanisław Koguciuk urodził się 1 maja 1933 roku w Jankowcach, małej wiosce w powiecie Lubomi na Wołyniu. Od 1945 roku mieszka w Pławanicach, w województwie lubelskim. Tu ukończył szkołę podstawową, założył rodzinę. W 1953 roku w Legionowie odbył służbę wojskową, podczas której zdobył zawód zduna. Wyuczony zawód stał się głównym źródłem utrzymania rodziny przez wiele lat.

Rysować lubił już jako dziecko, ale pierwsze malowane obrazy powstały w wieku dojrzałym. Przez lata Pan Stanisław godził pracę zduna z rosnącym zamiłowaniem do malarstwa.

Obrazy malowane na płycie pilśniowej farbami olejnymi, oprawia w drewnianą ramkę, kiedyś zdobioną rzeźbieniami, dziś prostą. Prace artysty możemy podzielić na kilka grup tematycznych: pejzaże i sceny z życia wsi, obrazy religijne, święta doroczne i obrzędy oraz tzw. humory – obrazki do śmiechu, jak sam tytułuje je autor.

Obrazy mają układ liniowy, horyzontalny. Wyróżnia je odwaga rozwiązań kolorystycznych i kompozycyjnych. Namalowane sceny są poukładane, nie ma tu miejsca na nic przypadkowego. Często spotykane na pozór te same przedstawienia, różnią się detalami, czy kolorem nieba (odcienie niebieskiego lub czerwieni), pokazując nam niezwykłą wrażliwość twórcy, umiejętność obserwacji niuansów zmieniającej się rzeczywistości.

Swój własny wypracowany schemat przedstawiania postaci, zwierząt, roślin Pan Stanisław stale dopowiada, pogłębia, opisując znany sobie świat bardzo skrupulatnie. Zmieniają się atrybuty, rekwizyty, stroje, rozpoznajemy konkretne gatunki roślin czy zwierząt. Kolor uzależniony jest od malowanej pory roku. Niebo w pejzażach zimowych ma zwykle barwę czerwoną bądź bordową, pejzaż letni czy wiosenny artysta zamyka błękitnym nieboskłonem.

Nie jest to jednak regułą, często obrazy występują w obu wariantach. Soczyste, intensywne kolory wykorzystuje przede wszystkim do malowania prac ukazujących życie wsi, miejsca z którym jest emocjonalnie związany. Obrazy o tematach religijnych – Droga Krzyżowa, Ostatnia wieczerza zyskały stonowaną kolorystykę, a  bordowe tło nadaje powagę, patos i spokój. W Humorach przedstawianych na jednolitej barwnie płaszczyźnie, na pierwszy plan wysunięte są postacie, zwierzęta obdarzone ludzkimi cechami, uwikłane w sytuacje uzewnętrzniające ich charakter, zachowania, głupotę. Namalowanym scenom towarzyszy komentarz, często rymowany.  Humory bawią, nakłaniają do refleksji, często uświadamiają gorzką życiową prawdę. Pan Stanisław jest czujnym i wrażliwym obserwatorem zarówno przyrody jak i sytuacji społecznych i politycznych.

Stanisław Koguciuk w 1988 r. otrzymał legitymację artysty plastyka w dyscyplinie malarstwa, od lat jest związany z Muzeum Ziemi Chełmskiej i Stowarzyszeniem Twórców Ludowych. Jest  laureatem wielu nagród m.in.  w 1996 r. w Legnicy w konkursie „Satyrykon” za Humory został nagrodzony II nagrodą, 1997 – wyróżnieniem,  2012  otrzymał  II nagrodę na Międzynarodowej Wystawie Satyrykon.   W 2004 r. otrzymał nagrodę w konkursie „A to Polska właśnie”. 2008 – I nagroda, a w 2009 II nagroda w Ogólnopolskim Konkursie Religijna sztuka ludowa w Kielcach. W 2011  otrzymał III nagrodę w Konkursie Malarstwa Nieprofesjonalnego im. Ignacego Bieńka w Bielsku-Białej. W  2012 roku został Laureatem XXXVII edycji Nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”.

Karolina Waszczuk

Gdzie: Galeria Gardzienice , ul. Grodzka 5a
Kiedy: 15-23 sierpnia w godz. 12.00 – 19.00
Wstęp wolny