Xięga – czytanie

event thumbnail

Xięga – czytanie

Xięga to przedsięwzięcie typu „work in progress”, realizowane przez Jacka Hałasa od 1988 r.

Inspiracją dla niego była starosłowiańska inskrypcja (ze zbiorów biskupińskich), datowana na początek naszej ery. Inskrypcja – nie odczytana – jest formą graficzną oscylującą między symbolem a literą. Artysta postanowił ją odczytać, posługując się własnymi narzędziami i metodami nielingwistycznymi: obrazem, dźwiękiem, formą rzeźbiarską.

Lublin będzie jedną z czterech przestrzeni, w których artyści poszukają odpowiedzi na to, o czym mówią tajemnicze znaki zawarte na pierwszych kartach Xięgi. Cztery strony świata sztuki, z których przybędą.

Tworzywo – tekst Xięgi – poddane zostanie wielokrotnej „obróbce”.

Po pierwsze interpretacji, znakomitego mówcy, specjalisty od Wielkich Romantycznych Monologów, aktora Macieja Wyczańskiego.

Po drugie, interpretacja ta, jak i sam tekst Xięgi, komentowany będzie na żywo przez Jacka Hałasa na ludowych instrumentach akustycznych (głos biały, lira korbowa, akordeon, drumla, flet pasterski).

Po trzecie, głos, interpretacja oraz komentarze, nim trafią do ucha słuchacza, zostaną poddane „obróbce” na elektronicznym warsztacie Rafała Zapały.

Po czwarte, treść Xięgi, jak i forma jej prezentacji oraz komentarzy, stanowić będą pożywkę dla wizualnych wariacji Radka Bułtowicza.

Wykonanie:
Jacek Hałas – autor projektu, komentarze muzyczne
Maciej Wyczański – głos, interpretacja tekstu
Rafał Zapała – elektronika live
Radek Bułtowicz – wizualna „oprawa”

O artystach:

Jacek Hałas – autor projektu

Absolwent ASP Poznań, muzykant, śpiewak, tancerz, rzemieślnik, kompozytor, niespokojny duch. Współtwórca formacji muzycznych (Reportaż, Bractwo Ubogich, Muzykanci, Ket Jo Barat, Lautari, Kwartet Wiejski, Nomadzi Kultury), projektów artystycznych (Xięga, Dom Tańca, Tikkun, WertepFestival) oraz teatralnych (z Teatr Cinema, Teatr Strefa Ciszy, Schola Węgajty, a3Teatr). www.halas.art.pl

Rafał Zapała

Kompozytor, aranżer, improwizator [pianista, perkusista, live electronics], asystent na Wydziale Kompozycji oraz pracownik Studia Muzyki Elektroakustycznej Akademii Muzycznej w Poznaniu.
www.zapala.com.pl

Radek ERBU Bułtowicz

Artysta, fotograf, absolwent ASP Poznań i PWSTViT w Łodzi (dyplom pod kierunkiem prof. Józefa Robakowskiego). Wizualny „oprawca”, autor wideoartów i wideoclipów. Wizualizacje tworzy „na żywo” przy użyciu przede wszystkim technik analogowych.
http://kultura.lublin.eu/osoby,1,156,Radosław_Bułtowicz.html?locale=pl_PL

Maciej Wyczański

Aktor, absolwent warszawskiej Akademii Teatralnej, uczył się pod okiem Anny Seniuk, Zbigniewa Zapasiewicza i Krzysztofa Kolbergera. Specjalista od Wielkich Romantycznych Monologów. Jako pierwszy Polak brał udział w transmitowanym na żywo w internecie spektaklu pt.: „Odpoczywanie”. Miłośnik żarliwej gestykulacji. www.e-teatr.pl/pl/osoby/27610,karierateatr.html#start

Xięga – historia

O człowieku
który rozczytywał znaki tajemnicze
czyli o zakodowaniu kodu
co nazwane też jest
o poszukiwaniu sensu życia

Przedsięwzięcie typu „work in progress”, realizowane przez Jacka Hałasa od 1988 r.

Inspiracją dla niego była starosłowiańska inskrypcja (ze zbiorów biskupińskich), datowana na początek naszej ery.

Inskrypcja – nie odczytana – jest formą graficzną oscylującą między symbolem a literą. Artysta postanowił ją odczytać, posługując się własnymi narzędziami i metodami nielingwistycznymi: obrazem, dźwiękiem, formą rzeźbiarską.

(1988) Xięga-performance

Realizacja przebiegała w formie performance. Polegał on – w skrócie – na przetransponowaniu obrazu znaków na cztery zapisy nutowe jednogłosowe, odśpiewaniu owych zapisów i nałożeniu ich na siebie. Czterogłosowa pieśń powstała po tych zabiegach była pierwszym odczytaniem inskrypcji.

(1989) Xięga-książka

Ilustrowana Xięga (tekst w stylistyce 17-wiecznych pism hermeneutycznych) – opisująca przebieg performance jako proces wtajemniczenia.

Powstawanie Xięgi stało się kluczem do auto-analizy wcześniejszych prac plastycznych oraz analizy procesu twórczego.

(1990 – 1994) Xięga-wystawy

Prezentacja przestrzenna – ekspozycja przestrzenna /380 stron tekstu, 380 ilustracji formatu A3, 20 linorytów formatu 60X60cm, kilka fotografii, obiekty z żelaza, mobil, nuty, muzyka odtwarzana z taśmy oraz tekst czytany na żywo symultanicznie przez 5 osób/.

W kolejnych latach forma prezentacji ulegała przekształceniom, by ostatecznie w 1994r. uzyskać postać książki formatu 60X60cm w trzech woluminach odczytywanej z towarzyszeniem muzyki.

(2004) ԱՌԱԿՍԻ / the Book performance, wystawa, koncert

Realizacja związana była z prezentacją Księgi na „International Biennial of Contemporary Art” (Gyumri, Armenia).

Przebiegała w trzech etapach:

    1. performance nawiązujący do pierwszej realizacji z 1988 r. realizowany na bazie alfabetu ormiańskiego,
    2. pokaz tekstu, ilustracji i obiektów w przestrzeni (instalacja ”the Book – colours of Armenia”),
    3. pierwszy koncert muzyki improwizowanej bazujący na 27 prostych motywach wg istniejącego zapisu nutowego powstałego w trakcie procesu odczytywania w 1990.

Do koncertu Jacek Hałas zaprosił muzyków polskich oraz ormiańskich.

Muzycy: Jacek Hałas – fortepian, Azat Herajsz – Kemancza, Maciej Filipczuk – skrzypce, Michał Żak – flet, klarnet

(2005) Xięga-koncert

Koncert muzyki improwizowanej realizowany w ramach „Festiwalu liry korbowej Zakręceni2005”zatytułowany „The Book – work in progress”

W poznańskim klubie jazzowym Blue Note spotkali się: Pascal Lefeuvre (www.myspace.com/pascallefeuvre) grający na lirze korbowej, awangardowy perkusista Andrzej Karpiński oraz pianista Witold Oleszak (www.reportaz.com), skrzypek Maciej Filipczuk i flecista Michał Żak (www.lautari.art.pl) oraz autor projektu Jacek Hałas (fortepian).

(2010) Xięga-Trzewia

„dwadzieścia siedem powiastek o substancjach cielesnych i eterycznych…”

Olsztyn, Festiwal improwizacji „Dzianie się”.

Organy, części ciała i substancje organizmu ludzkiego przez wiele stuleci przyporządkowano pierwiastkom natury. Nie inaczej miała się rzecz z kolorem, liczbą czy wręcz traktowaniem człowieka jako modelu Makrokosmosu. Barwa, podobnie jak kształt czy dźwięk, stanowi integralną część podmiotu, a w myśleniu symbolicznym kolory reprezentują fragmenty wszechświata i są zarówno ich częścią jak i reprezentacją.

Zakładam, że stara inskrypcja zachowała ślad metajęzyka, którym model Makrokosmosu można wyrazić. W poszukiwaniu tegoż tym razem do improwizowanej sesji Jacek Hałas zaprosił artystów z różnych dziedzin sztuki.

Muzycy / tworzywo – motywy muzyczne z Księgi, improwizacja wokalna, instrumenty perskie, fortepian, perkusjonalia, gitara basowa – Jacek Hałas, Mieczysław Litwiński, Przemek Parszutowicz, Michał Biela

Aktor / tworzywo – ciało, ruch, fizyczność – tancerz butoh – Takayuki Ishihara

Plastyk / tworzywo – obraz, multimedia, wizualizacje – Sylwek Łuczak, Ula Mianowska

(2012) Xięga Nawii

Wertep Festival, dwie realizacje – synagoga w Olri, ostoja starodrzewu w Białowieży

Xięga Nawii to kolejna próba odczytania tajemniczej inskrypcji. Nawie – słowiańskie

zaświaty – symbolicznie opisywane jako wielka zielona równina, pastwisko dusz, to

miejsce w którym możemy spotkać zarówno realne, jak i legendarne postaci, zmarłych i nienarodzonych, bohaterów zapomnianych po wsze czasy. Kluczem otwierającym drzwi tej krainy są ludowe pieśni, przyśpiewki, tańce, każdy zaś koncert odkrywa nowe trakty i ścieżki na zapomnianej mapie. Towarzyszami podróży byli wytrawni eksploratorzy pokładów wyobraźni:

– Ponadwrażliwy Elektronik Michał Jacaszek

– Mistrzowie Światłocienia Ula Mianowska/Sylwek Łuczak.

(2012) Xięga-czytanie, Poznań i Lublin

Powrót do źródeł. Materią wyjściową dla improwizacji będą przede wszystkim teksty zawarte w formie książkowej „Xięgi”.

Kiedy: 6.12.2012, godz. 19.00
Gdzie: Warsztaty Kultury, ul. ks. J. Popiełuszki 5